กิจกรรมครั้งนี้จัดขึ้นภายใต้โครงการ Fight Back Fund – Integrating HIV Prevention in SRH ดำเนินงานภายใต้เครือข่าย International Planned Parenthood Federation (IPPF) โดยเป็นการต่อยอดจากแผนการดำเนินงาน (Work Plan) ที่องค์กรสมาชิกได้ร่วมกันพัฒนาและกำหนดทิศทางความร่วมมือในการประชุม CAAPP Dissemination Meeting and Fight Back Fund Inception Meeting ณ กรุงลอนดอน สหราชอาณาจักร เมื่อเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา เพื่อขับเคลื่อนการบูรณาการบริการป้องกันการติดเชื้อเอชไอวีเข้ากับบริการสุขภาพและสิทธิทางเพศและอนามัยการเจริญพันธุ์ (SRHR) ในระดับภูมิภาค

การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ครั้งนี้มุ่งเน้นการแบ่งปันประสบการณ์และแนวปฏิบัติในการให้บริการ PrEP (Pre-Exposure Prophylaxis) และ PEP (Post-Exposure Prophylaxis) รวมถึงการบูรณาการบริการด้านสุขภาพและสิทธิทางเพศและอนามัยการเจริญพันธุ์ (Sexual and Reproductive Health and Rights: SRHR) เข้ากับบริการป้องกันการติดเชื้อเอชไอวี เพื่อยกระดับคุณภาพบริการ ส่งเสริมการเข้าถึงบริการที่ครอบคลุม

นอกจากนี้ทาง PFHDA ยังได้เดินทางไปเยี่ยมชมสำนักงานสมาคมวางแผนครอบครัวแห่งประเทศไทยฯ สำนังานจังหวัดปัตตานี

การจัดอบรมในครั้งนี้มุ่งเน้นการสร้างความรู้ ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับสุขภาวะทางเพศ การรู้จักป้องกันตนเองจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ตลอดจนแนวทางการรับมือและป้องกันปัญหาการตั้งครรภ์ไม่พร้อมในวัยเรียน โดยมีคณะครูและนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 – 3 จาก โรงเรียนเทศบาลปากน้ำศรีวิทยานุสรณ์ เข้าร่วมกิจกรรมอย่างพร้อมเพรียงและให้ความสนใจเป็นอย่างมาก ณ ห้องประชุมชั้น 4 สำนักงานเทศบาลเมืองปากน้ำสมุทรปราการ

และนี่คือเหตุผลสำคัญว่าทำไม “คลินิกเวชกรรม สวท” ภายใต้การดูแลของ สมาคมวางแผนครอบครัวแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี จึงเป็นทางเลือกแรกๆ ที่ได้รับความไว้วางใจมาอย่างยาวนาน

1. ประสบการณ์และมาตรฐานยาวนานกว่า 30 ปี

คลินิกเวชกรรม สวท เปิดให้บริการด้านสุขภาวะทางเพศและระบบสืบพันธุ์มานานกว่า 3 ทศวรรษ ดำเนินการโดยสมาคมวางแผนครอบครัวแห่งประเทศไทยฯ ซึ่งเป็นองค์กรสาธารณกุศลชั้นนำ ประสบการณ์ที่สะสมมาอย่างยาวนานเป็นสิ่งยืนยันถึงความมั่นคง ความเชี่ยวชาญ และมาตรฐานการบริการที่ได้รับการยอมรับในระดับประเทศ

2. ดูแลโดยบุคลากรทางการแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ทุกขั้นตอนอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง ใช้เทคโนโลยีและเวชภัณฑ์ที่ได้มาตรฐาน มีความปลอดภัยสูง สอดคล้องกับแนวทางทางการแพทย์และข้อกำหนดตามกฎหมายอย่างถูกต้อง ทำให้ผู้รับบริการมั่นใจได้ว่าจะได้รับการรักษาที่ปลอดภัยและลดความเสี่ยงจากภาวะแทรกซ้อนอย่างดีที่สุด

3. บริการด้วยความเข้าใจ ปราศจากการตัดสิน (Non-Judgmental Service)

จุดเด่นสำคัญของคลินิกเวชกรรม สวท คือ บุคลากรทุกคนได้รับการฝึกอบรมให้ให้บริการด้วย ความเห็นอกเห็นใจ (Empathy) เปิดกว้าง และไม่เคยมองผู้รับบริการด้วยอคติหรือการตัดสิน คุณจะได้รับคำปรึกษาเชิงลึกจากผู้เชี่ยวชาญที่พร้อมรับฟัง เพื่อช่วยให้คุณวางแผนและตัดสินใจบนพื้นฐานของข้อมูลที่ถูกต้องและรอบด้าน

4. รักษาความลับสูงสุดและความเป็นส่วนตัว

สวท ให้ความสำคัญกับสิทธิและ privacy ของผู้รับบริการเป็นอันดับหนึ่ง ข้อมูลส่วนบุคคล ประวัติการรักษา และทุกขั้นตอนในการเข้ารับบริการจะถูกเก็บรักษาเป็นความลับสูงสุด ทำให้คุณสามารถเข้ารับบริการได้อย่างสบายใจและปลอดภัย

5. การดูแลอย่างครบวงจร

ไม่ได้มีเพียงแค่การให้บริการยุติการตั้งครรภ์อย่างปลอดภัยเท่านั้น แต่ สวท ยังให้ความสำคัญกับ “การดูแลแบบรอบด้าน” รวมถึง

• การให้คำปรึกษาก่อนและหลังการรับบริการ
• การตรวจติดตามผลเพื่อยืนยันความปลอดภัย
• การแนะนำและให้บริการวางแผนครอบครัวการคุมกำเนิดที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล เพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ไม่พร้อมในอนาคต

“เพราะทุกการตัดสินใจเกี่ยวกับร่างกายของคุณ… มีความหมาย” หากคุณกำลังเผชิญกับภาวะตั้งครรภ์ไม่พร้อม และต้องการที่พึ่งพิงที่ปลอดภัย ไว้ใจได้ และเข้าใจคุณอย่างจริงใจ คลินิกเวชกรรม สวท พร้อมเป็นพื้นที่ปลอดภัยที่พร้อมดูแลคุณด้วยมาตรฐานระดับมืออาชีพตลอด 30 ปีที่ผ่านมา

คลินิกเวชกรรม สวท ทั้ง 9 แห่ง 1. จังหวัดเชียงใหม่ โทร. 053249406 , 0864616059

2. จังหวัดเชียงราย โทร. 053713090 0966975175

3. จังหวัดลำปาง โทร. 054209577, 0830034269

4. จังหวัดขอนแก่น โทร. 043223627 สายด่วน 0956616551

5. จังหวัดอุบลราชธานี โทร. 045243380

6. กรุงเทพฯ บางเขน โทร. 029412320 ต่อ 181-182

7. กรุงเทพฯ ปิ่นเกล้า โทร. 024339077, 024333503, 0939297917

8. จังหวัดหาดใหญ่ โทร. 074252691

9. จังหวัดภูเก็ต โทร. 087969370

อายุครรภ์ไม่เกิน 6 สัปดาห์ รักษาผ่านแพทย์ทางไกล (รักษาโดยแพทย์และจัดส่งยาทางไปรษณีย์) โทร 0855859580 หรือ 0956616551 LINE : @stop2go LINE : PPATKK

กิจกรรมครั้งนี้สะท้อนถึงความร่วมมือของผู้นำศาสนา ผู้นำชุมชน และภาคีในพื้นที่ เพื่อร่วมกันสร้างสังคมที่เคารพสิทธิอนามัยการเจริญพันธุ์ และเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของเด็กหญิงและสตรี พร้อมขับเคลื่อนการยุติการขลิบอวัยวะเพศหญิง (FGM/C) อย่างยั่งยืน

ในปัจจุบันประเทศไทยกำลังเผชิญกับภาวะ “สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์” ขณะที่อัตราการเกิดใหม่ลดลงอย่างน่าใจหาย จนติดอันดับต้น ๆ ของโลกที่มีอัตราการเจริญพันธุ์ต่ำที่สุด อะไรคือสาเหตุที่ทำให้คนไทยรุ่นใหม่ (Gen Y และ Gen Z) เลือกที่จะอยู่เป็นโสดหรือแต่งงานแต่ไม่มีลูก

หากมองข้ามคำตัดสินแบบเดิม ๆ ที่ว่า “คนสมัยนี้เห็นแก่ตัว” เราจะพบว่าเหตุผลที่แท้จริงนั้นเต็มไปด้วย ความจำเป็น ความกดดัน และการคำนวณอย่างรอบคอบ ดังนี้ครับ

1. ค่าครองชีพสูงลิ่ว แต่รายได้โตไม่ทัน

เหตุผลอันดับหนึ่งคือ “เรื่องเงิน” การมีลูกหนึ่งคนในยุคนี้มีค่าใช้จ่ายที่สูงมาก ตั้งแต่ค่าฝากครรภ์ ค่าคลอด ค่านม ผ้าอ้อมไปจนถึงค่าเทอม และอื่นๆอีกมากมาย เช่น ค่าเรียนกวดวิชา ค่ากิจกรรมเสริมทักษะ และค่ารักษาพยาบาล

เมื่อเปรียบเทียบค่าแรงขั้นต่ำหรือเงินเดือนเริ่มต้นของเด็กจบใหม่กับค่าครองชีพในปัจจุบัน หลายคนพบว่า “แค่เลี้ยงตัวเองให้รอดในแต่ละเดือนยังเหนื่อย แล้วจะเอาเงินที่ไหนไปเลี้ยงอีกหนึ่งชีวิตให้ดีได้”

2. ค่านิยมที่เปลี่ยนไป”ความสุข” ไม่จำเป็นต้องมาจากการมีลูก

ในอดีตการมีลูกคือเป้าหมายสูงสุดของชีวิตครอบครัว และเพื่อให้อุ่นใจว่าจะมีคนดูแลในยามแก่เฒ่า แต่คนรุ่นใหม่มีมุมมองที่ต่างออกไป  คนยุคนี้ให้คุณค่ากับความก้าวหน้าในอาชีพการงาน การท่องเที่ยว การทำตามความฝัน และการมีอิสระในการใช้ชีวิต  หลายคนเลือกที่จะเก็บเงิน ทำประกันหรือลงทุนเพื่อดูแลตัวเองในวัยเกษียณ แทนที่จะคาดหวังให้ลูกหลานมาเลี้ยงดู

3. ความกังวลต่อ “อนาคตและสิ่งแวดล้อม”

คนรุ่นใหม่ตระหนักถึงปัญหารอบตัวมากขึ้น พวกเขาตั้งคำถามว่า “สภาพสังคมแบบนี้ น่ามีลูกจริงหรือ”  ทั้งปัญหาสิ่งแวดล้อม ฝุ่น PM 2.5 ที่รุนแรงขึ้นทุกปี สภาพอากาศแปรปรวนจากภาวะโลกร้อนขึ้น  ระบบการศึกษาที่ยังไม่ตอบโจทย์อนาคต ปัญหาความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน รวมถึงการแข่งขันในตลาดแรงงานที่สูงขึ้นเรื่อยๆ จนน่ากลัวว่าลูกจะโตมาอย่างยากลำบาก

4. สวัสดิการรัฐที่ยังไม่ตอบโจทย์

การมีลูกในหลายประเทศที่พัฒนาแล้ว รัฐบาลจะมีสวัสดิการรองรับอย่างเต็มที่ เช่น เงินอุดหนุนเด็กแรกเกิดจนโต ค่าเล่าเรียนฟรีที่มีคุณภาพ หรือวันลาคลอดที่ยาวนานทั้งพ่อและแม่ แต่สำหรับประเทศไทย สวัสดิการช่วยเหลือข้าราชการหรือพนักงานบางกลุ่มอาจจะพอมีบ้าง แต่สำหรับแรงงานทั่วไปหรือฟรีแลนซ์ ถือว่ายังไม่ครอบคลุมและเพียงพอที่จะลดภาระค่าใช้จ่ายหลักได้อย่างเป็นรูปธรรม

การที่คนไทยไม่อยากมีลูกในวันนี้ ไม่ใช่เพราะพวกเขาไม่มีความรักหรือไม่อยากเป็นพ่อแม่คน แต่เป็นเพราะ “ความรับผิดชอบที่ยิ่งใหญ่” พวกเขาไม่อยากส่งต่อความกดดันหรือเลี้ยงดูเด็กคนหนึ่งแบบ “ตามมีตามเกิด” หากโครงสร้างทางเศรษฐกิจ สังคม และสวัสดิการยังไม่สามารถสร้างความมั่นใจได้ เทรนด์การเป็นโสดและการไม่มีลูกของคนไทยก็คงจะยังเติบโตต่อไปอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

อ้างอิงข้อมูลจาก  สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ปี 2568 , สารประชากรมหาวิทยาลัยมหิดล สถาบันวิจัยประชากรและสังคม , ผลสำรวจเหตุผลหลักที่คนไทยไม่อยากมีลูก ศูนย์สำรวจความคิดเห็น “นิด้าโพล” (NIDA Poll), สำนักงานสถิติแห่งชาติ,ศูนย์วิจัยนโยบายเพื่อการพัฒนา งานวิจัยจากสถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล ร่วมกับ สกว.

พร้อมกันนี้ สมาคมฯยังได้รับรางวัลอันทรงเกียรติภาคีเครือข่ายที่เข้มแข็งของ UNFPA Thailand ด้านการส่งเสริมอนามัยการเจริญพันธุ์ และได้ร่วมจัดบูธนิทรรศการเพื่อนำเสนอผลงาน กิจกรรม และองค์ความรู้ด้านอนามัยการเจริญพันธุ์และการวางแผนครอบครัว ซึ่งได้รับความสนใจจากผู้เข้าร่วมงานอย่างเป็นจำนวนมาก

สำหรับการจัดงานในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นเวทีในการแลกเปลี่ยน องค์ความรู้และ ข้อเสนอเชิงนโยบาย ตลอดจนส่งเสริม ความร่วมมือระหว่างภาคีเครือข่าย ทั้งภาครัฐ ภาควิชาการ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม กลุ่มเยาวชน และผู้สูงวัย เพื่อร่วมกันขับเคลื่อนสังคมที่ประชากรทุกช่วงวัย สามารถมีส่วนร่วมได้อย่างเท่าเทียม พร้อมทั้งสนับสนุนการพัฒนา “เศรษฐกิจสีเงิน” (Silver Economy) และระบบการดูแลประชากรที่เข้มแข็ง โดยไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง

ในขณะที่เรากำลังใช้ชีวิตอยู่ในปี 2026 โครงสร้างประชากรทั้งระดับโลกและระดับประเทศกำลังเกิดความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ ชนิดที่ว่าภาพจำเดิมๆ เมื่อ 10-20 ปีก่อนใช้ไม่ได้อีกต่อไป มาอัปเดตกันหน่อยว่าตอนนี้มนุษยชาติและคนไทยเรามีจำนวนเท่าไหร่ และกำลังเดินหน้าไปทิศทางไหน

ปัจจุบันประชากรโลกขยับขึ้นมาอยู่ที่ประมาณ 8,300 ล้านคน เป็นที่เรียบร้อย แม้ภาพรวมโลกจะยังมีคนเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ แต่อัตราการเติบโตเริ่มชะลอตัวลงอย่างเห็นได้ชัด โดยเติบโตเฉลี่ยเพียง 0.84% ต่อปี

🏆 5 อันดับประเทศที่มีประชากรมากที่สุดในโลกปี 2026

1. อินเดีย 1,477 ล้านคน
2. จีน 1,412 ล้านคน
3. สหรัฐอเมริกา 349 ล้านคน
4. อินโดนีเซีย 288 ล้านคน
5. ปากีสถาน 259 ล้านคน

โดยในศตวรรษนี้จะเป็นยุคของ ทวีปแอฟริกา ที่มีอัตราการเกิดสูงที่สุด ในขณะที่ภูมิภาคเอเชียและยุโรปกำลังเผชิญหน้ากับกราฟประชากรที่เริ่มดิ่งลงในระยะยาว

อัปเดตประชากรไทย ตัวเลขลดลงอย่างเป็นทางการ

จากข้อมูลล่าสุดของสำนักทะเบียนกลาง กรมการปกครอง (ปค.) กระทรวงมหาดไทย (มท.) ปี 2026 ประชากรไทยตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร มีประมาณ 65.8 ล้านคน  พบผู้ที่มีสัญชาติไทย รวม 64,820,708 คน แบ่งเป็น ประชากรชาย 31,523 คน และหญิง 33,297,303 คน (หากนับรวมฐานข้อมูลคาดการณ์สากลของ UN ที่รวมประชากรแฝงจะอยู่ที่ราวๆ 71.5 ล้านคน)

สิ่งที่เป็นกระแสและน่ากังวลที่สุดในตอนนี้ไม่ใช่แค่เรื่องจำนวน แต่คือ “การลดลงของประชากร” เป็นปีที่กราฟติดลบอย่างต่อเนื่อง ลดลงราวๆ 0.05% – 0.08% ต่อปี เนื่องจากอัตราการเกิดต่ำกว่าอัตราการตายอย่างเห็นได้ชัด

📊 เจาะลึกโครงสร้างประชากรไทย

• วัยเด็กและวัยรุ่น (0-24 ปี) มีสัดส่วนเหลือเพียงประมาณ 26%
• วัยทำงาน (25-64 ปี) ยังคงเป็นกลุ่มใหญ่ที่สุดที่ประมาณ 58% แต่กำลังแบกรับภาระหนักขึ้น
• วัยผู้สูงอายุ (65 ปีขึ้นไป) พุ่งสูงขึ้นจนแตะเกือบ 15% ของประชากรทั้งหมด
• อายุเฉลี่ยของคนไทย อยู่ที่ 41-42 ปี ในขณะที่อายุเฉลี่ยของคนทั้งโลกอยู่ที่ 31 ปีเท่านั้น แปลว่าไทยเราแก่กว่าค่าเฉลี่ยโลกถึง 10 ปี

ความท้าทายของประชากรในปัจจุบันไม่ใช่เรื่อง “ประชากรล้นโลก” อีกต่อไป (ยกเว้นในบางภูมิภาค) แต่คือ “การจัดการโครงสร้างที่เปลี่ยนไป” สำหรับประเทศไทย การก้าวเข้าสู่ สังคมสูงวัยขั้นสุดยอด (Super-Aged Society) ทำให้เกิดโจทย์ใหญ่ ทั้งในแง่ของระบบสาธารณสุข การขาดแคลนแรงงานในอนาคต และระบบบำนาญ ทว่าในวิกฤตก็ยังมีโอกาสสำหรับธุรกิจกลุ่ม Silver Economy (สินค้าและบริการเพื่อผู้สูงอายุ) เทคโนโลยีระบบอัตโนมัติ และ AI ที่จะเข้ามาช่วยทดแทนแรงงานที่หายไป

ข้อมูลอ้างอิง

1. สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล: สารประชากรมหิดล
2. The Board of Investment of Thailand (BOI): ข้อมูลทั่วไปด้านประชากร
3. รายงาน World Population Prospects โดย กองประชากรศาสตร์ สำนักเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาชาติ (UN DESA – United Nations Department of Economic and Social Affairs)

ในปัจจุบัน โครงสร้างประชากรโลกกำลังเผชิญกับความท้าทายครั้งใหญ่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเทศไทยที่เราได้ก้าวเข้าสู่ “สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์” (Aged Society) ควบคู่ไปกับอัตราการเกิดที่ลดต่ำลงอย่างต่อเนื่อง ความท้าทายเหล่านี้ทำให้ “การพัฒนาคุณภาพชีวิตประชากร” กลายเป็นวาระเร่งด่วนที่ทุกภาคส่วนต้องร่วมมือกัน

สวท กับภารกิจขับเคลื่อนและพัฒนาคุณภาพชีวิตประชากรไทย

สมาคมวางแผนครอบครัวแห่งประเทศไทยฯ (สวท) ในฐานะองค์กรสาธารณกุศลที่มุ่งมั่นดำเนินงานด้านประชากรและการวางแผนครอบครัวมาอย่างยาวนาน ตระหนักดีว่า “การพัฒนาคุณภาพชีวิตประชากร ไม่ใช่เพียงแค่การควบคุมหรือเพิ่มจำนวน แต่คือการสร้างหลักประกันให้ประชากรทุกกลุ่มวัยมีคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างรอบด้าน” จึงได้เชื่อมโยงการทำงานเพื่อตอบรับกับความท้าทายของประชากรในปัจจุบัน ผ่าน 3 เสาหลักสำคัญ

1. การเข้าถึงบริการอนามัยการเจริญพันธุ์อย่างเท่าเทียม (Reproductive Health for All) สวท มุ่งมั่นให้บริการและส่งเสริมความรู้ด้านการวางแผนครอบครัว การคุมกำเนิดที่ปลอดภัยและเหมาะสม เพื่อลดการตั้งครรภ์ไม่พร้อมในวัยรุ่น และสนับสนุนให้คู่สมรสที่มีความพร้อมสามารถเข้าถึงเทคโนโลยีและการดูแลเพื่อการมีบุตรที่มีคุณภาพ

2. เสริมสร้างศักยภาพเยาวชนและสตรี เราเชื่อว่าประชากรที่มีคุณภาพเริ่มต้นจากการให้โอกาสและการศึกษา สวท จึงขับเคลื่อนการเรียนรู้เรื่องเพศวิถีศึกษาและการปกป้องสิทธิในเนื้อตัวร่างกาย เพื่อให้เยาวชนเติบโตไปเป็นกำลังสำคัญของสังคมอย่างมีคุณภาพ

3. การเตรียมความพร้อมสู่สังคมสูงวัยอย่างมีสุขภาวะ สวท ไม่เพียงแต่ดูแลประชากรวัยเจริญพันธุ์ แต่ยังขยายขอบเขตการดำเนินงานเพื่อดูแลผู้สูงอายุ ให้สามารถเข้าถึงการตรวจสุขภาพ การส่งเสริมสุขภาวะทางกายและใจ เพื่อให้เป็นผู้สูงอายุที่แข็งแรงและพึ่งพาตนเองได้ (Active Ageing)

ร่วมสร้างโลกที่ทุกคนมีทางเลือกและมีคุณภาพชีวิตที่ดี

ในวันประชากรโลกปีนี้ สวท ขอเชิญชวนทุกท่านร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการสร้างสรรค์สังคมที่เกื้อกูล ร่วมมือกันส่งเสริมความรู้ความเข้าใจเรื่องการวางแผนครอบครัวอย่างถูกวิธี และสนับสนุนสิทธิในการเข้าถึงบริการสุขภาพอย่างทั่วถึง

เพราะ “ประชากรที่มีคุณภาพ” คือรากฐานที่สำคัญที่สุดในการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน