เลือกวิธีการคุมกำเนิดแบบไหนให้เหมาะกับเรา

ในการวางแผนครอบครัวหรือป้องกันการตั้งครรภ์ที่ไม่พร้อม การเลือกวิธีคุมกำเนิดที่มีประสิทธิภาพสูงและเหมาะสมกับไลฟ์สไตล์ถือเป็นเรื่องสำคัญอย่างยิ่ง เนื่องจากแต่ละวิธีมีระดับประสิทธิภาพ ข้อดี และข้อเสียที่แตกต่างกัน

1. ยาฝังคุมกำเนิด (Contraceptive Implant)

ประสิทธิภาพ สูงกว่า 99.9% (ประสิทธิภาพสูงที่สุดในบรรดาวิธีชั่วคราว)

ข้อดี ฝังครั้งเดียวบริเวณใต้ผิวหนังใต้ท้องแขน คุมกำเนิดได้ยาวนาน 3–5 ปี หมดกังวลเรื่องการลืมกินยา เมื่อถอดออก ร่างกายจะพร้อมกลับมาตั้งครรภ์ได้ทันที

ข้อเสีย ต้องทำหัตถการโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ อาจทำให้มีเลือดออกกะปริบกะปรอย หรือประจำเดือนขาดหายไป

2. ห่วงอนามัย (IUD)

ประสิทธิภาพ สูงกว่า 99%

ข้อดี คุมกำเนิดได้ยาวนาน 3–10 ปี (ขึ้นอยู่กับชนิด) โดยชนิดทองแดงจะไม่มีผลกระทบต่อระดับฮอร์โมนทั่วร่างกาย และเมื่อถอดออกสามารถตั้งครรภ์ได้ทันที

ข้อเสีย ต้องได้รับการใส่และถอดโดยสูตินรีแพทย์เท่านั้น ในช่วงแรกอาจมีอาการปวดเกร็งท้องน้อยหรือเลือดออกกะปริบกะปรอย

3. ยาฉีดคุมกำเนิด (Contraceptive Injection)

ประสิทธิภาพ 94% – 99.7%

ข้อดี สะดวก เหมาะสำหรับคนที่ขี้ลืม โดยฉีดเพียงครั้งละ 1 เดือน หรือ 3 เดือน ราคาประหยัดกว่ายาฝัง

ข้อเสีย ต้องไปพบแพทย์หรือพยาบาลให้ตรงตามนัดอย่างสม่ำเสมอ หากหยุดฉีดอาจต้องรอเวลาหลายเดือนถึง 1 ปีเพื่อให้การตกไข่กลับมาเป็นปกติ และบางรายอาจมีน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น

4. ยาเม็ดคุมกำเนิด (Oral Contraceptive Pills)

ประสิทธิภาพ 91% – 99.7% (ขึ้นอยู่กับความสม่ำเสมอในการรับประทาน)

ข้อดี หาซื้อง่าย ราคาไม่สูง ช่วยปรับรอบประจำเดือนให้สม่ำเสมอ ลดอาการปวดท้อง และบางชนิดช่วยลดสิวหรืออาการบวมน้ำ

ข้อเสีย ต้องทานตรงเวลาทุกวัน หากลืมกินประสิทธิภาพจะลดลงทันที และอาจมีผลข้างเคียง เช่น คลื่นไส้ เวียนศีรษะ ในช่วงเริ่มใชัยา

หากต้องการวิธีที่มี ประสิทธิภาพสูงที่สุดและไม่ต้องกังวลเรื่องเวลา การเลือก ยาฝังคุมกำเนิด หรือ ห่วงอนามัย ถือเป็นตัวเลือกที่ตอบโจทย์ แต่หากต้องการวิธีที่ปรับเปลี่ยนง่ายตามความสะดวก ยากิน หรือ ยาฉีด ก็ยังคงเป็นทางเลือกที่ดีเมื่อใช้อย่างถูกต้อง

หมายเหตุ ทุกวิธีข้างต้นป้องกันเฉพาะการตั้งครรภ์เท่านั้น หากต้องการป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ควรสวมถุงยางอนามัยควบคู่กันทุกครั้ง

ปรึกษาและรับบริการวางแผนครอบครัวเพิ่มเติมได้ที่ คลินิกเวชกรรม สวท

โทร 02-941-2320

เว็บไซต์ www.ppat.or.th

ข้อมูลจาก

 องค์การอนามัยโลก (WHO) Family Planning: A Global Handbook for Providers

 ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งสหรัฐอเมริกา (CDC) U.S. Medical Eligibility Criteria for Contraceptive Use (U.S. MEC) และ Contraceptive Effectiveness Chart

กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข

สมาคมวางแผนครอบครัวแห่งประเทศไทยฯ (สวท)