เมื่อโลกยังโต แต่ไทยเริ่ม “หด” สู่สังคมสูงวัยขั้นสุด

เรื่องโดยปนัฐพงศ์ นรดี

ในขณะที่เรากำลังใช้ชีวิตอยู่ในปี 2026 โครงสร้างประชากรทั้งระดับโลกและระดับประเทศกำลังเกิดความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ ชนิดที่ว่าภาพจำเดิมๆ เมื่อ 10-20 ปีก่อนใช้ไม่ได้อีกต่อไป มาอัปเดตกันหน่อยว่าตอนนี้มนุษยชาติและคนไทยเรามีจำนวนเท่าไหร่ และกำลังเดินหน้าไปทิศทางไหน

ปัจจุบันประชากรโลกขยับขึ้นมาอยู่ที่ประมาณ 8,300 ล้านคน เป็นที่เรียบร้อย แม้ภาพรวมโลกจะยังมีคนเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ แต่อัตราการเติบโตเริ่มชะลอตัวลงอย่างเห็นได้ชัด โดยเติบโตเฉลี่ยเพียง 0.84% ต่อปี

🏆 5 อันดับประเทศที่มีประชากรมากที่สุดในโลกปี 2026

1. อินเดีย 1,477 ล้านคน
2. จีน 1,412 ล้านคน
3. สหรัฐอเมริกา 349 ล้านคน
4. อินโดนีเซีย 288 ล้านคน
5. ปากีสถาน 259 ล้านคน

โดยในศตวรรษนี้จะเป็นยุคของ ทวีปแอฟริกา ที่มีอัตราการเกิดสูงที่สุด ในขณะที่ภูมิภาคเอเชียและยุโรปกำลังเผชิญหน้ากับกราฟประชากรที่เริ่มดิ่งลงในระยะยาว

อัปเดตประชากรไทย ตัวเลขลดลงอย่างเป็นทางการ

จากข้อมูลล่าสุดของสำนักทะเบียนกลาง กรมการปกครอง (ปค.) กระทรวงมหาดไทย (มท.) ปี 2026 ประชากรไทยตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร มีประมาณ 65.8 ล้านคน  พบผู้ที่มีสัญชาติไทย รวม 64,820,708 คน แบ่งเป็น ประชากรชาย 31,523 คน และหญิง 33,297,303 คน (หากนับรวมฐานข้อมูลคาดการณ์สากลของ UN ที่รวมประชากรแฝงจะอยู่ที่ราวๆ 71.5 ล้านคน)

สิ่งที่เป็นกระแสและน่ากังวลที่สุดในตอนนี้ไม่ใช่แค่เรื่องจำนวน แต่คือ “การลดลงของประชากร” เป็นปีที่กราฟติดลบอย่างต่อเนื่อง ลดลงราวๆ 0.05% – 0.08% ต่อปี เนื่องจากอัตราการเกิดต่ำกว่าอัตราการตายอย่างเห็นได้ชัด

📊 เจาะลึกโครงสร้างประชากรไทย

• วัยเด็กและวัยรุ่น (0-24 ปี) มีสัดส่วนเหลือเพียงประมาณ 26%
• วัยทำงาน (25-64 ปี) ยังคงเป็นกลุ่มใหญ่ที่สุดที่ประมาณ 58% แต่กำลังแบกรับภาระหนักขึ้น
• วัยผู้สูงอายุ (65 ปีขึ้นไป) พุ่งสูงขึ้นจนแตะเกือบ 15% ของประชากรทั้งหมด
• อายุเฉลี่ยของคนไทย อยู่ที่ 41-42 ปี ในขณะที่อายุเฉลี่ยของคนทั้งโลกอยู่ที่ 31 ปีเท่านั้น แปลว่าไทยเราแก่กว่าค่าเฉลี่ยโลกถึง 10 ปี

ความท้าทายของประชากรในปัจจุบันไม่ใช่เรื่อง “ประชากรล้นโลก” อีกต่อไป (ยกเว้นในบางภูมิภาค) แต่คือ “การจัดการโครงสร้างที่เปลี่ยนไป” สำหรับประเทศไทย การก้าวเข้าสู่ สังคมสูงวัยขั้นสุดยอด (Super-Aged Society) ทำให้เกิดโจทย์ใหญ่ ทั้งในแง่ของระบบสาธารณสุข การขาดแคลนแรงงานในอนาคต และระบบบำนาญ ทว่าในวิกฤตก็ยังมีโอกาสสำหรับธุรกิจกลุ่ม Silver Economy (สินค้าและบริการเพื่อผู้สูงอายุ) เทคโนโลยีระบบอัตโนมัติ และ AI ที่จะเข้ามาช่วยทดแทนแรงงานที่หายไป

ข้อมูลอ้างอิง

1. สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล: สารประชากรมหิดล
2. The Board of Investment of Thailand (BOI): ข้อมูลทั่วไปด้านประชากร
3. รายงาน World Population Prospects โดย กองประชากรศาสตร์ สำนักเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาชาติ (UN DESA – United Nations Department of Economic and Social Affairs)