กินยาเม็ดคุมกำเนิดอย่างไรให้ได้ผล

Woman hand holding a contraceptive panel prevent pregnancy

ยาเม็ดคุมกำเนิด

ยาเม็ดคุมกำเนิดประกอบด้วยฮอร์โมน 2 ชนิด คือ เอสโตรเจน และโปรเจสเตอโรน ออกฤทธิ์ร่วมกันในการคุมกำเนิด โดยผ่าน 3 กลไก คือ ควบคุมระดับฮอร์โมนของร่างกายเพื่อไม่ให้เกิดการตกไข่ เพิ่มความเหนียวข้นให้กับของเหลวบริเวณปากมดลูกเพื่อให้อสุจิเข้าไปปฏิสนธิได้ลำบาก และทำให้ผนังมดลูกบางเพื่อไม่ให้ไข่ที่ปฏิสนธิแล้วสามารถฝังตัวได้

กินยาเม็ดคุมกำเนิดอย่างไร

1. แบบ  21 เม็ด  แนะนำให้เริ่มกินเม็ดแรกในวันแรกของการมีประจำเดือนครั้งถัดไป หรือหากเริ่มกินเม็ดแรกในวันอื่นต้องมีการคุมกำเนิดวิธีอื่นร่วมด้วย เช่น ถุงยางอนามัย เป็นเวลา 7 วัน (เพราะการควบคุมระดับฮอร์โมนจำเป็นต้องใช้เวลาประมาณหนึ่งสัปดาห์) จากนั้นกินเม็ดต่อๆไปในเวลาเดียวกันของทุกวันจนหมดแผง เมื่อกินหมดแผงให้เว้น 7 วัน แล้วค่อยเริ่มแผงใหม่ โดยช่วง 7 วันที่หยุดกินยานั้นอาจมีเลือดออกคล้ายประจำเดือนได้ (แต่ในช่วง 7 วันที่หยุดยาก็ยังคงฤทธิ์การคุมกำเนิดได้อยู่)

2.แบบ 28 เม็ด  ประกอบด้วยเม็ดยาฮอร์โมน 21 เม็ด และเม็ดยาที่ไม่มีฮอร์โมนอีก 7 เม็ด เป็นยาที่รับประทานทุกวันโดยการรับประทานจะเหมือนกับชนิด 21 เม็ด แต่จะไม่มีช่วงหยุดยา 7 วัน แต่เปลี่ยนเป็นการกินเม็ดยาที่ไม่มีฮอร์โมน 7 เม็ดแทน เพื่อช่วยไม่ให้ลืม เมื่อกินครบ 28 เม็ดก็สามารถเริ่มทานแผงใหม่ได้เลย

ในปัจจุบันมียาเม็ดคุมกำเนิดหลายหลากยี่ห้อ ซึ่งต่างมีปริมาณฮอร์โมนเอสโตรเจน และโปรเจสเตอโรนแตกต่างกันไป หรืออาจมีการกินที่เฉพาะเจาะจงกว่านี้ ดังนั้นก่อนกินจึงควรศึกษาจากฉลากยาและเอกสารกำกับยาให้เข้าใจเสียก่อน และที่สำคัญควรกินเวลาเดียวกันของทุกวัน เพื่อให้ได้ผลการคุมกำเนิดที่ดี

อาการที่อาจพบได้

– อาจมีอาการคลื่นไส้อาเจียน ปวดหัว เจ็บหน้าอกได้ ซึ่งมักพบได้ในบางคนที่เพิ่งเริ่มทานยา 2 – 3 แผงแรก ให้แก้ปัญหาโดยทานยาหลังอาหารเย็น หรือก่อนนอน

–  อาการเจ็บคัดเต้านม พบในระยะแรกของการใช้ยา ซึ่งอาการนี้จะหายเองในระยะต่อมา

– อาการเลือดออกกะปริบกะปรอย อาจพบได้ในระยะแรก หรือในผู้ที่ลืมทานยาบ่อยๆ ดังนั้นควรทานอย่างสม่ำเสมอ

– ผลข้างเคียงอื่นๆ เช่น น้ำหนักตัวเพิ่ม เป็นสิว ผมร่วง อาจเกิดในระยะแรก และส่วนใหญ่จะหายเมื่อใช้ไป 2 – 3 เดือน

ปัจจุบันยาคุมกำเนิดชนิดใหม่ๆก็มีการออกแบบพัฒนา เพื่อลดปัญหาเหล่านี้แล้ว ทั้งนี้อาจปรึกษาแพทย์ หรือเภสัชกรในการเลือกยาให้เหมาะสมกับความต้องการ

ลืมกินยาเม็ดคุมกำเนิดจะทำอย่างไร

1.  กรณีลืมทานเม็ดยาที่ไม่มีฮอร์โมน: ให้ทิ้งเม็ดนั้นไปและทานเม็ดอื่นตามปกติ

2. กรณีลืมทานเม็ดยาที่มีฮอร์โมน 1 เม็ด: ให้ทานเม็ดที่ลืมทันทีที่นึกได้ และทานเม็ดต่อไปตามเวลาปกติ (หมายความว่าในวันนั้นจะกินยารวมเป็น 2 เม็ด) โดยไม่ต้องคุมกำเนิดด้วยวิธีอื่นร่วมด้วย

3. กรณีลืมทานเม็ดยาที่มีฮอร์โมน 2 เม็ดขึ้นไป: ให้ทานเม็ดสุดท้ายที่ลืมทันทีที่นึกได้ และทานเม็ดต่อไปตามเวลาปกติ (หมายความว่าในวันนั้นจะกินยารวมเป็น 2 เม็ด) ส่วนเม็ดก่อนหน้านั้นที่ลืมทานให้ทิ้งไป และให้ใช้วิธีคุมกำเนิดอื่นร่วมด้วยจนกว่าจะกินยาฮอร์โมนครบ 7 วัน นอกจากนี้ให้พิจารณาว่า

– ถ้าเม็ดที่ลืมเป็น 7 เม็ดแรกของแผง หากมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ป้องกัน ควรใช้ยาคุมกำเนิดฉุกเฉิน

– ถ้าเม็ดที่ลืมเป็น 7 เม็ดสุดท้ายของแผง เมื่อทานแผงนั้นหมดให้เริ่มแผงใหม่เป็นเม็ดฮอร์โมนทันที โดยไม่ต้องเว้น 7 เม็ด (หรือกรณี 28 เม็ด ให้ทิ้งเม็ดที่ไม่มีฮอร์โมนไปเลย)คำแนะนำ การเลือกซื้อยาเม็ดคุมกำเนิด ควรปรึกษาเภสัชกรรม

ข้อมูล โดย รศ.ร.อ.นพ.มานพชัย ธรรมคันโธ ร.น.อาจารย์ประจำภาควิชาสูติศาสตร์-นรีเวชวิทยา มหาวิทยาลัยมหิดล/กรรมการ สวท

TAGS

Knowledge

การตั้งครรภ์ไม่พึงประสงค์ โดยผู้ตั้งครรภ์ไม่ได้วางแผนหรือเตรียมตัวมีบุตรมาก่อน สาเหตุหลักที่ทำให้เกิดภาวะท้องไม่พร้อมคือการไม่ได้คุมกำเนิดเมื่อมีเพศสัมพันธ์
Mr. Somjet Srikanok, PPAT Executive Director, welcomed representatives from IPPF and SIDA to visit PPAT HIV/AIDS project implementation in educational institute at Sripatum University. Ms. Vikanda Chiemsuk, Director of Center for Psychological Wellness of the University, aliased Khun Worachote Lamudthong, Programme Manager, and Khun Pattaya Buranaprapa, Programme Manager and team to demonstrate and summarize the project. In addition, the representatives also visited Bangkok clinic and Bann Hormlamduan implementation as well….
Privacy Preferences

Allow All
Manage Consent Preferences
  • Always Active

Save